Tòa nhà văn phòng Nguyễn Chí Thanh

Công nghệ lạc hậu, thiết kế không chú trọng đến yếu tố sử dụng điện hiệu quả, là nguyên nhân khiến cho các tòa nhà tại Việt Nam trở thành một trong những đối tượng có mức tiêu hao năng lượng lãng phí nhất khu vực Đông Nam Á. Việc cải tạo, khắc phục yếu tố trên sẽ tiết kiệm ít nhất 20% – 30% chi phí tiền điện các tòa nhà mỗi năm. Và trên thực tế, cho đến nay nhiều tòa nhà đã bắt đầu được thiết kế theo hướng quan tâm đến vấn đề này.

Giảm 20% - 25% sản lượng điện nhờ cải tạo thiết bị

Theo GS-TS Nguyễn Hữu Dũng, năng lượng tiêu thụ tại các công trình khách sạn cao tầng có diện tích sàn trên 10.000m² tại Hà Nội và TPHCM rất lớn, khoảng 1 – 2 triệu kWh điện/năm. Nguyên nhân là do trào lưu chạy theo kiến trúc hiện đại phương Tây, bỏ qua nghiên cứu giải pháp phù hợp với điều kiện Việt Nam. Điển hình là các tòa nhà thường sử dụng quá nhiều kính, không phù hợp với khí hậu nhiệt đới tại Việt Nam.

Trong quá trình thiết kế và xây dựng công trình chỉ mới chú trọng đến vấn đề thẩm mỹ và kết nối hạ tầng công trình mà thiếu quan tâm đến yếu tố cách nhiệt cho kết cấu công trình, hiệu quả sử dụng năng lượng. Nguyên nhân cũng được xác định là do sự thiếu hợp tác giữa các nhóm doanh nghiệp về thiết kế, xây dựng, cung cấp và cài đặt thiết bị, cải tạo công trình…; nhận thức của các chủ đầu tư đối với vấn đề sử dụng năng lượng hiệu quả trong các tòa nhà còn hạn chế, cộng với tâm lý ngại đổi mới và sự thiếu hụt về tài chính dẫn đến việc sử dụng trang thiết bị điện tiêu thụ nhiều điện năng hoặc thiết kế không chú trọng yếu tố sử dụng năng lượng hiệu quả…

Ông Dũng cũng khẳng định, nếu giải quyết tốt những hạn chế trên sẽ giúp các tòa nhà tiết kiệm khoảng 15% – 30% sản lượng điện tiêu thụ. Mặt khác, theo Trung tâm Tiết kiệm năng lượng TPHCM, năng lượng được sử dụng chủ yếu trong các tòa nhà để phục vụ cho chiếu sáng, làm mát, sưởi ấm, hút ẩm và vận hành công trình đảm bảo tiện nghi.

Trong đó, chỉ riêng hệ thống điều hòa không khí (ĐHKK) tiêu tốn 60% - 80% tổng lượng điện tiêu thụ. Do đó, chưa cần tính đến giải pháp cải tạo kết cấu công trình – vốn khó thực hiện vì ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của các chủ đầu tư mà chỉ cần áp dụng các phương pháp cải tạo, thay mới trang thiết bị điện là đã có thể giảm ít nhất 20% – 25%/tổng sản lượng điện năng tiêu thụ.

Ông Mai Thanh Bình, Trưởng phòng Marketing Công ty cổ phần Việt Kim cho biết, trên thực tế, việc thay mới hệ thống ĐHKK tại khách sạn Majestic đã chứng minh điều đó. Trung bình lượng điện sử dụng cho hệ thống ĐHKK tại khách sạn này chiếm 72%/tổng lượng điện cả tòa nhà. Cuối năm 2004, Ban giám đốc khách sạn đã tiến hành thay thế dần hệ thống ĐHKK cục bộ đã cũ bằng máy ĐHKK tiết kiệm điện loại hai mảnh treo tường với tổng vốn đầu tư hơn 60.000 USD. Kết quả là khách sạn đã giảm được 62% tổng chi phí điện năng so với trước đây.

Hệ thống điều hòa không khí tiết kiệm điện: “cháy hàng”

Ông Mai Thanh Bình cho biết thêm, nhờ những kết quả xác thực trên mà trong thời gian qua, rất nhiều chủ đầu tư tòa nhà, công trình, đã tìm đến giải pháp thay mới hệ thống ĐHKK cũ, tiêu tốn nhiều điện năng bằng hệ thống ĐHKK tiết kiệm điện.

Chỉ tính riêng khối lượng khách hàng có quy mô lớn, hoạt động trong các lĩnh vực khách sạn, resort, tòa nhà cơ sở sản xuất đăng ký mua máy ĐHKK tiết kiệm điện Daikin của công ty trong năm 2007 là 50 đơn vị. Cụ thể như khách sạn Kim Đô, Hoàng Gia, Khải Hoàn, Metropole (TPHCM); Huyền Trang, Hương Giang, Á Châu, Zethy, Sunny (Hà Nội), Bến Thành Non Nước, Phương Nam, Furama resort (Đà Nẵng)… Giá trị của mỗi công trình từ 10.000USD trở lên (tối thiểu 20 bộ máy/khách sạn).

Trong 7 tháng đầu năm 2007, doanh số bán hàng máy điều hòa không khí biến tần Invester Daikin của công ty tăng 2,68 lần so với cùng kỳ năm 2006 và mặt hàng này luôn trong tình trạng “cháy hàng”. Ngoài ra, nhu cầu sử dụng máy ĐHKK tiết kiệm điện trên thị trường còn tăng cao, thể hiện qua việc hàng loạt các hãng sản xuất khác như Sanyo, General, Panasonic… đã tung ra thị trường rất nhiều sản phẩm máy ĐHKK Invester tiết kiệm điện.

Có thể thấy, hiện tượng “cháy hàng” ĐHKK tiết kiệm điện trong thời gian qua là tín hiệu đáng mừng, vì phần nào thể hiện cộng đồng thực sự quan tâm đến vấn đề sử dụng điện hiệu quả. Ngành điện cũng giảm đáng kể gánh nặng đảm bảo năng lượng cung ứng. Tuy nhiên, theo GS-TS Nguyễn Hữu Dũng, về lâu dài cần nhanh chóng ban hành tiêu chuẩn thiết kế xây dựng các công trình hiệu suất năng lượng.

Theo đó, vấn đề bài toán tiết kiệm năng lượng phải được tính đồng bộ ngay từ khâu thiết kế, xây dựng, sử dụng vật liệu, trang thiết bị điện và đi vào vận hành. Có như vậy mới giải quyết triệt để việc sử dụng điện năng lãng phí trong các đối tượng là tòa nhà cải tạo lại hoặc xây mới, hạn chế tình trạng thiếu điện đang có chiều hướng gia tăng như hiện nay.